• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

Tarihi

TANITIM FİLMİ İÇİN TIKLAYINIZ...


GENEL BİLGİLER

 

A – TARİHÇE

   Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yılında yenilince MED asilzadeleri arasındaki utancından dolayı MED'lerin yasadığı Media bölgesinin kuzey batı ucundaki topraklarına çekilmek zorunda kalmış. Başka bir görüşe göre de Kyros pers egemenliği altında kalmamak için bu bölgeye yerleşmiştir. Karaçalı, sazlık ve bataklıktan oluşan bu bölgenin ortasında yapay bir adacık oluşturup, adına han obası anlamında olan "ELEKHAN" denilmiştir. ( M.Ö. 546 ) ELEKHAN 194 yıl bağımsız ve mutlu bir dönem geçirerek 352 yılında Büyük İskender'in istilasına uğramıştır. Daha sonra Selevkoslar, Partlar, Romalılar, Sasani ve Bizans’ın hakimiyetine girmiştir. Artuklular, Moğollar, Ilhanlılar, Celaliler, Karakoyunlu (Pezrese) Akkoyunlular ve 1500 yılında Safevilerin eline geçmiştir. 1515 yılında, 4. Murat'ın Bağdat seferi sırasında kendisine büyük yararlıklar gösteren Turhan oğlu Mahmut Paşa'ya ELEKHANI içine alan Batman suyu ile Botan suyu arasında kalan bölgenin tamamını vermiştir. Bu gelişmeden sonra ELEKHAN telaffuz değişikliğine uğrayarak halk dilinde ELAH zamanla "ILUH" ismini almıştır. İluh köy birimi olarak kayıtlara geçmiş ve Siirt vilayeti, Elmedin kazasına bağlı olarak benliğini sürdürmüştür. Elmedine yerleşim birimi 1926-27 yılı ilkbaharında bugünkü Batman Çayının taşması nedeniyle haritadan silinmiş ve İluh köyü Beşiri (Kobin) ilçesine bağlanmıştır. Batman isminin nereden geldiği hakkında görüşler olmayıp, bir görüşe göre bugünkü Batman Çayının adı 1950'li yılların basında Iluh köyüne verilmiştir. Yaygın olan görüşe göre de Iluh köyünün aşağı kısmında ilk deneme kulesi kurulduğunda TPAO'nun tesislerinin bulunduğu bölgeye bakmaktan gelen Batman adı verilmiştir. 1937 yılında bucak haline getirilen Iluh, 1940'lı yılların sonları ile 1950'li yılların başlarında bölgede var olan petrol filizlerinin değerlendirilmesi sonucunda Iluh bucağında her alanda büyük gelişme sağlanmıştır. Bu gelişmeler üzerine 2 Eylül 1957 tarihinde ilçe teşkilatı olarak kabul edilmiştir.1955 genel nüfus sayımında Iluh nüfusunun 4713 olarak kaydedilmesiyle 2 Kasım 1955 yılında Belediye teşkilatı kurulmuştur. 1990 yılına kadar çok hızlı bir gelişme yaşayan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Türkiye'nin 72. ili olma unvanına kavuşmuştur. Batman merkez ilçenin nüfusu 355.151’ dir. 

       

B – İDARİ YAPI

    İl merkezi ve ilçelerin nüfusları aşağıda gösterilmiştir.

 

MERKEZ

BEŞİRİ

GERCÜŞ

H.KEYF

KOZLUK

SASON

TOPLAM

Yüzölçümü (km2)

546

889

1070

320

1168

710

4703

 Nüfusu

 355.151

 30.184

 23.330

 6.795

 62.095

16.539

510.200

Belediye Sayısı

2

2

3

1

2

2

12

         

C – EKONOMİK YAPI

   Batman ekonomisi petrol, tarım ve hayvancılığa dayalı bir ekonomik yapı sergilemektedir. İl merkezinde ve ilçelerde sanayi gelişmemiştir. Bu nedenle, tarım sektörü ekonomide birinci sektör olma özelliğini korumaktadır. İlin ormanlık alanları diğer komşu illere nazaran daha fazladır. İlin genelinde tarım arazilerinin sulaması yeterli olmadığından, endüstri bitkisi yetiştiriciliği var olan rezervin çok altında bulunmaktadır. Batman da tahıl tarımı ön plandadır. Batman ili hudutları içerisindeki kültür arazileri her türlü ekim ve dikime müsaittir.

 

D – SANAYİ

 Türkiye genelinde olduğu gibi Batman’da da sanayi gün geçtikçe gelişmektedir. Batman’ın sanayi gelişiminde merkez ilçede bulunan Tüpraş ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tesislerinin büyük payı bulunmaktadır. Son yıllarda özellikle müteşebbislerce yapılan sanayi yatırımları göz dolduracak niteliktedir.
   Batman’da 25’in üstünde işçi çalıştıran kuruluşun 5’i kamu, diğerleri ise özel kişilerce kurulmuş şirketler olması özel girişimciliğin gerekli imkan ve zemin hazırlandığında sanayi sürecini hızlandıracağını göstermektedir.

   Batman ili hızla gelişmekte olan Organize Sanayi Bölgesine yatırım yeri verilmiş olup, halen işletmeler faaliyetlerine devam etmektedir.
   Batman ilinde belli başlı sanayi kuruluşları şunlardır:

-                                 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Bölge Müdürlüğü

-                                 Tüpraş (Rafineri)

-                                 Argaz Dolum (LPG)

-                                 İpragaz Dolum (LPG)

-                                 Botaş Bölge Müdürlüğü

-                                 Fernas Alalçı

-                                 Baltaş Tuğla, Özdemir Tuğla, Bozooğulları ve Batman Tuğla Fabrikası

-                                 Hey-Güneştekin Tekstil

-                                 Fırat Bisküvi Fabrikası

-                                 Bercan Tekstil

-                                 Limpaş Limited Şirketi

-                                 Seriye İnşaat Nakliyat Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi Paketleme Fabrikası 

-                                 Ergülsan Çırçır ve Pres Sanayi Limited Şirketi Tekstil Fabrikası gibi.(Kaynak San.Tic.Raporu)

 

E – MADENCİLİK

                  Batman’da en zengin maden rezervi 2,5 milyar varil ile petroldür. Bu rezervin büyük bölümü Raman Dağı eteklerinde bulunmaktadır. Sason ilçesinde ise 288 bin ton rezervli Barit madeni bulunmuştur.

 

               F- BATMAN'IN COĞRAFİ KONUMU

                         Batman ili 41 derece 10 dakika ve 41 derece 40 dakika doğu boylamları ile 38 derece 40 dakika ve 37 derece 50 dakika kuzey enlemleri arasında yer alır.
                  Rakım : 550 Metre 

                G- BATMAN'IN KOMŞULARI

                   
Kuzeyinde Muş, Batısında Diyarbakır, Doğusunda Bitlis ve Siirt, Güneyde ise Mardin yer alır.

            H- YÜZEY ŞEKİLLERİ
              
                    
İlimizin Kuzey ve Kuzeydoğusu yüksek sarp ve dağlık olup Güneyi ise dağlık ve engebelidir.
           
                 DAĞLARI:
             
-Sason Dağları (Aydınlık Dağları) 2500 m.
             -Mereto Dağı 2967 m.
             -Kuşaklı Dağı 19747 m.
             -Avcı Dağı 2121 m.
             -Meydanok Tepesi 2042 m.
             -Kortepe    2082 m.
             -Raman Dağı 1288 m.


             I-AKARSULAR VE GÖLLER

                 
Dicle nehri, Batman, Sason, Garzan ve Pisiyar çayları ilimizin sınırları içinde geçmekte olna önemli akarsulardır. Sason ve Sorkan çayları Batman çayına Kozluk'un kuzeyindeki Aydınlık dağlarından doğan Pisiyar Çayı ve diğer küçük dereler Garzan Çayını oluştururlar. Kulp Çayı Sorkan ve Sason Çayları Batman Çayını oluştururlar. Batman ve Garzan Çayları Dicle'ye dökülürler. Ayrıca Gercüş yöresinde Gürbüz ve Aydınlık Dereleri Dicle'ye dökülürler.
 
Batman Çayı: Batman ile Diyarbakır arasında doğal bir sınır çizer ve 115 km.lik kısmı Batman il sınırları içinde akar.

Garzan Çayı: Batman ile Siirt arasında doğal bir sınır çizer. Garzan Çayı Kozluk ilçesinin Kuzeyindeki Aydınlık Dağlarından doğan Pisiyar Çayı ve diğer küçük derelerden oluşur. İlimiz sınırları içindeki mesafesi yaklaşık 60 km. olup Beşiri ilçesi doğusunda Dicle Nehri ile birleşir.

          İlimiz sınırları içinde Gercüş-Kırkat Göleti ile Kozluk Ceffan Göleti bulunmaktadır.
Gercüş-Kırkat Göleti 1984 yılında DSİ tarafından yapılmış olup sulama amaçlıdır.Kozluk Ceffan Göleti elektrik amaçlı yapılmıştır.

            İ-YEMEK KÜLTÜRÜ

         
Damak zevkine önem veren yöre insanının, toplandığı Batman'da çok çeşitli yemekler yapılmaktadır. Köftelerin, kebapların, sebzeli yemeklerinin hemen her çeşidi yapılır.
Ayrıca kırsal kesimde, (Tifik ve Kıcıl) denilen ve çamurdan yapılmış ocaklarda pişirilen tandır ekmeği ve taş ekmeği Hevra yapılır.

Resmi Gazete
Bimer
Vimer
İhbar Bildirimi
Borç Bilgilendirme Servisi
Mükellef Geri Bildirim Sistemi